Στο επίκεντρο οι τοπικές κοινωνίες και η χρηματοδότηση των ορεινών περιοχών
Με στόχο οι ίδιες οι ορεινές κοινότητες να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών που αφορούν το μέλλον τους, η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών πραγματοποίησε στον Πλάτανο της Ορεινής Ναυπακτίας τον δεύτερο σταθμό των «Διαλόγων για την Ορεινότητα», στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη “Περιφέρεια 2030”.
Οι «Διάλογοι για την Ορεινότητα» αποτελούν ένα νέο εργαλείο πολιτικής της Ειδικής Γραμματείας, μέσα από το οποίο η εμπειρία, οι ανάγκες, αλλά και οι δυνατότητες των ορεινών περιοχών συζητούνται στον ίδιο τον τόπο, μαζί με τους ανθρώπους που ζουν και δραστηριοποιούνται σε αυτόν και συνδέονται με τον σχεδιασμό συγκεκριμένων δημόσιων πολιτικών.
Μετά τον πρώτο σταθμό στη Δημητσάνα, ο Πλάτανος στην Ορεινή Ναυπακτία έφερε στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους της Κυβέρνησης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, της επιχειρηματικότητας και των τοπικών κοινωνιών. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η εξασφάλιση ειδικών πόρων για τις ορεινές περιοχές, η ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και, συνολικά, η δημιουργία καλύτερων προϋποθέσεων ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να παραμένουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Την έναρξη των εργασιών πραγματοποίησε ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών, Δημήτρης Κυριαζής, παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες και το έργο της Ειδικής Γραμματείας. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η ανάγκη διαρκούς συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες, ώστε οι εμπειρίες και οι ανάγκες των κατοίκων να αποτελούν αφετηρία για τον σχεδιασμό εφαρμόσιμων πολιτικών. Όπως επισήμανε, ζητούμενο είναι ο διάλογος να μετατρέπεται σε συγκεκριμένες προτεραιότητες και λύσεις που θα επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Σχέδιο για την εξασφάλιση πόρων στις ορεινές περιοχές
Στην ανάγκη να αποκτήσουν οι ορεινές περιοχές εξασφαλισμένη χρηματοδότηση αναφέρθηκε στην κεντρική ομιλία του συνεδρίου ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης, παρουσιάζοντας τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής «Περιφέρεια 2030».
Όπως ανακοίνωσε, η Προεδρία της Κυβέρνησης και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζονται σχέδιο ποσοστιαίας κατανομής πόρων στις ορεινές περιοχές, μέσω της περαιτέρω εξειδίκευσης του εγκεκριμένου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026–2030, ιδίως στο πλαίσιο των Περιφερειακών Προγραμμάτων.
«Για τα ορεινά δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, χρειάζονται εξασφαλισμένοι πόροι. Γι’ αυτό επεξεργαζόμαστε σχέδιο για ποσοστιαία κατανομή πόρων στο ΕΠΑ, ώστε οι ειδικές ανάγκες των ορεινών περιοχών να έχουν τον δικό τους κουμπαρά», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη διεκδίκηση διακριτής χρηματοδότησης για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028–2034, επισημαίνοντας ότι οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες που πρέπει να αναγνωρίζονται και στη χρηματοδότηση.
Στην παρέμβασή του συνέδεσε το «δικαίωμα στην παραμονή» με την ανάγκη διαρκούς συντονισμού των δημόσιων πολιτικών, δίνοντας έμφαση στη σημασία της θεσμικής μνήμης και στον ρόλο της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στο ολοκληρωμένο σχέδιο παρεμβάσεων που αναπτύσσεται σε 12 πυλώνες πολιτικής, με στόχο τη δημιουργία ουσιαστικών προϋποθέσεων ζωής και ανάπτυξης στις ορεινές περιοχές.
Οι προκλήσεις της ορεινής Αιτωλοακαρνανίας
Η προσβασιμότητα, οι υποδομές, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και η συγκράτηση του πληθυσμού αποτέλεσαν βασικά ζητήματα της πρώτης θεματικής ενότητας, στην οποία συμμετείχαν ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης Αιτωλοακαρνανίας Θανάσης Μαυρομμάτης, ο Δήμαρχος Ναυπακτίας Βασίλης Γκίζας, ο Δήμαρχος Θέρμου Σπύρος Κωνσταντάρας και ο Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας Θανάσης Παπαθανάσης.
Η συζήτηση ανέδειξε τις ιδιαίτερες προκλήσεις της ορεινής Αιτωλοακαρνανίας, αλλά και τις δυνατότητες ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής και οικονομίας, αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων και δημιουργίας επαγγελματικών και αναπτυξιακών ευκαιριών για τις νεότερες γενιές.
Από τον τουρισμό και την αγροτική οικονομία έως την απασχόληση και τις ψηφιακές υπηρεσίες
Στη δεύτερη θεματική ενότητα, το ενδιαφέρον στράφηκε στον συντονισμό διαφορετικών πεδίων δημόσιας πολιτικής, ώστε οι συντονισμένες παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες των ορεινών περιοχών.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι δυνατότητες ανάπτυξης του ορεινού τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, όπως ανέδειξε η Υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή. Ο Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος υπογράμμισε τη σημασία της ψηφιακής ισότητας, επισημαίνοντας ότι οι 2.276 υπηρεσίες του gov.gr περιορίζουν την ανάγκη μετακινήσεων και διευκολύνουν την εξυπηρέτηση των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών. Ο Γενικός Γραμματέας Δασών Ευστάθιος Σταθόπουλος αναφέρθηκε στις δράσεις πρόληψης ύψους 10 εκατ. ευρώ για τα σπάνια δασικά οικοσυστήματα της Αιτωλοακαρνανίας και στις προοπτικές που ανοίγει για τους δασικούς συνεταιρισμούς η επικείμενη διαδικασία συμβασιοποίησης των νέων διαχειριστικών μελετών. Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων Αντώνης Φιλιππής παρουσίασε τα εργαλεία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, όπως το LEADER και το πρόγραμμα νέων γεωργών, δίνοντας έμφαση στα πρόσθετα κίνητρα για την προσέλκυση νέων στα αγροτικά επαγγέλματα. Η Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Κατερίνα Πατσογιάννη εστίασε στα κίνητρα επιστροφής στον τόπο καταγωγής, στη στήριξη της οικογένειας και στην ενίσχυση των υπηρεσιών φροντίδας στις ορεινές περιοχές. Τέλος, η Διοικήτρια της ΔΥΠΑ Γιάννα Χορμόβα παρουσίασε το νέο πρόγραμμα επιδοτούμενης απασχόλησης που πρόκειται να υλοποιηθεί για κατοίκους ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών, με δυνατότητα εξ αποστάσεως εργασίας και επιδότηση έως 90% του μισθολογικού και ασφαλιστικού κόστους για 12 μήνες.
Οι άνθρωποι που κρατούν ζωντανή τη σχέση με τα ορεινά χωριά
Στην τρίτη θεματική ενότητα, αναδείχθηκε ο ρόλος των τοπικών συλλόγων, της ομογένειας και των ανθρώπων που διατηρούν ενεργούς δεσμούς με τον τόπο καταγωγής τους.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας Θεόδωρος Παπαδόπουλος, ο Πρόεδρος της ΚοινΣΕπ BIOTOPIANET Νίκος Αλτανόπουλος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Δορβιτσωτών «Η Αναγέννηση» Διονύσης Καραγεώργος, η Αντιπρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Συλλόγου Ναυπάκτου και Δυτικής Ελλάδας Αγγελική Κατσούδα, ο Πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών Νίκος Νούλας και ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης), με εξειδίκευση στην «Ανάπτυξη και Χωροταξία του Ύπαιθρου Χώρου», επικεφαλής της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του Ινστιτούτου MOUNTMED, Δημήτρης Γούσιος.
Η συζήτηση ανέδειξε τη συμβολή του ευρύτερου ανθρώπινου δυναμικού που συνδέεται με τα ορεινά χωριά, καθώς και τη σημασία της αξιοποίησης της επιστημονικής γνώσης στον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών. Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η παρέμβαση του καθηγητή Δημήτρη Γούσιου, ο οποίος επισήμανε ότι ήταν η πρώτη φορά που δεχόταν αντίστοιχο θεσμικό κάλεσμα να συμμετάσχει σε διάλογο για την ορεινότητα.
Συνεργασία μεταξύ των χωριών της ορεινής Ναυπακτίας σε ένα πολυκεντρικό μοντέλο
Οι δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των ορεινών οικισμών της Ναυπακτίας αποτέλεσαν το αντικείμενο της τέταρτης θεματικής ενότητας, με έμφαση στη συμπληρωματική αξιοποίηση υποδομών, υπηρεσιών και τοπικών παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Συμμετείχαν ο Αντιδήμαρχος Δημοτικής Ενότητας Πλατάνου Αθανάσιος Κούκουνας, ο Πρόεδρος της ΚοινΣΕπ «Πάρε τα Βουνά» Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο εκπρόσωπος της ΑΜΚΕ «Ατραπός» Χρήστος Φαλιέρος, ο πρώην Δήμαρχος Ναυπακτίας Γιάννης Μπουλές και ο Γενικός Διευθυντής της Αιτωλικής Αναπτυξιακής Χαράλαμπος Μιχαλόπουλος.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη δικτύωσης των γειτονικών κοινοτήτων και αξιοποίησης των διαφορετικών δυνατοτήτων κάθε ενότητας της Ορεινής Ναυπακτίας, με στόχο την ενίσχυση της συνοχής και των αναπτυξιακών προοπτικών της ευρύτερης περιοχής.
Επτά ώρες διαλόγου και ανοιχτή συζήτηση με τους κατοίκους
Η εκδήλωση, που διήρκησε συνολικά 7 ώρες, ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση, στην οποία κάτοικοι και εκπρόσωποι τοπικών φορέων έθεσαν ζητήματα της καθημερινότητας, διαχρονικές προκλήσεις και ανάγκες της Ορεινής Ναυπακτίας, ζητώντας απαντήσεις και συγκεκριμένες προοπτικές για τον τόπο τους.
Ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης, ήταν παρών καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, παρακολουθώντας τις εργασίες, ακούγοντας τους προβληματισμούς των κατοίκων και απαντώντας στα ερωτήματά τους.
Η συμμετοχή του κοινού ανέδειξε την ανάγκη των τοπικών κοινωνιών για άμεση επικοινωνία με την Πολιτεία, αλλά και την προσδοκία ο διάλογος να οδηγήσει σε απτές παρεμβάσεις και λύσεις για την περιοχή. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας.
