Ολόκληρη η ζωή μας να αποτελεί μια διαρκή προετοιμασία συναντήσεως και ενώσεως με τον Χριστό μέσω της Θείας Κοινωνίας
Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού
Σήμερα ο Χριστός καλεί τους τέσσερεις πρώτους μαθητές Του. Αφού βαπτίστηκε στον Ιορδάνη ποταμό και αφού κατατρόπωσε τον διάβολο στην έρημο, όπου δέχτηκε τους τρεις πειρασμούς, αναζήτησε τους μαθητές και συνεργάτες Του ανάμεσα στους ταπεινούς ψαράδες που φρόντιζαν τα δίχτυα τους στις όχθες της λίμνης της Γαλιλαίας.
Η σημερινή περικοπή από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου κάνει λόγο μόνο για τέσσερεις από αυτούς: τον Πέτρο, τον Ανδρέα, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. Η ίδια εξιστόρηση παρουσιάζεται και στα υπόλοιπα τρία Ευαγγέλια, με μικρές διαφορές. Υπάρχει, όμως, ένα κοινό χαρακτηριστικό: η προθυμία και η ετοιμότητα των μαθητών να Τον ακολουθήσουν.
Το σημερινό Ευαγγέλιο παρουσιάζει σήμερα τις δύο προϋποθέσεις μιας τέτοιας συναντήσεως: την κλήση και την ανταπόκριση. Αυτός που καλεί είναι ο Χριστός. Και όχι μόνον τότε, αλλά διαρκώς. Ο Απόστολος Παύλος, στην εισαγωγή της Προς Ρωμαίους επιστολής του, εμφανίζεται να αντιλαμβάνεται την αποστολή του ως ένα παγκόσμιο κάλεσμα, το οποίο απευθύνει ο Χριστός μέσω αυτού προς την ανθρωπότητα. Για τον Παύλο, είμαστε όλοι κλητοί, δηλαδή προσκεκλημένοι σε έναν άλλο τρόπο ζωής, απαλλαγμένης από την κακία, τα πάθη, την φθορά και τον θάνατο.
«Είστε», αναφέρει προς τους Εβραίους της Ρώμης και προς όλους μας, «προσκεκλημένοι του Ιησού Χριστού» (Ρωμ. 1:6).
Όσον αφορά, όμως, την ανταπόκριση στην πρόσκληση αυτή, τα πράγματα δεν είναι αυτονόητα. Το τί μπορεί να συμβεί, αποκαλύπτεται στην παραβολή του Βασιλέα, που παραθέτει δείπνο για τον γάμο του υιού του, όπως αναφέρεται στο 22ο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του Ματθαίου. Εκεί, οι αποδέκτες της προσκλήσεως χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: πρώτα, εκείνοι, οι οποίοι αποδέχονται την πρόσκληση και τιμούν με την προθυμία αλλά και την φροντίδα του εαυτού τους τον οικοδεσπότη. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν εκείνοι που επικαλούνται διάφορες ασήμαντες δικαιολογίες, προκειμένου να αρνηθούν την πρόσκληση. Στην τρίτη κατηγορία ανήκει εκείνος που βρέθηκε στο βασιλικό ανάκτορο, χωρίς, όμως, ένδυμα γάμου. Ειδικά γι’ αυτόν, τα λόγια του Χριστού είναι σκληρά: «Δέστε του τα πόδια και τα χέρια και πάρτε τον και βγάλτε τον έξω στο σκοτάδι» (22:13).
Η παραβολή ολοκληρώνεται με την διαπίστωση του Χριστού πως, πολλοί θα λάβουν πρόσκληση συμμετοχής στο δείπνο, λίγοι, όμως, θα ανταποκριθούν με τον τρόπο που αρμόζει στην λυτρωτική αυτή πρόσκληση.
«Πολλοί γαρ εισιν κλητοί, λέει, ολίγοι δε εκλεκτοί» (22:14).
Όσα ακούστηκαν σήμερα στο Ευαγγέλιο και όσα αναφέρει η παραβολή αυτή αποτελούν για εμάς ευκαιρία, ώστε να εκτιμήσουμε την πρόσκληση που μας απευθύνει ο Χριστός σε κάθε Θεία Λειτουργία, αλλά και να προετοιμάσουμε κατάλληλα τον εαυτό μας. Οι Άγιοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, παλαιοί και νεοφανείς, συμφωνούν απόλυτα πως, ολόκληρη η ζωή μας πρέπει να αποτελεί μια διαρκή προετοιμασία συναντήσεως και ενώσεως με τον Χριστό, μέσω της Θείας Κοινωνίας. Ιδιαίτερα όμως, κατά την διάρκεια της προετοιμασίας των Τιμίων Δώρων, η Εκκλησία έχει περιλάβει ορισμένες άκρως κατανυκτικές και συγκινητικές ευχές. Αυτές, ο ιερέας απαγγέλλει μυστικά στο Ιερό Βήμα, πριν κοινωνήσει Σώμα και Αίμα Χριστού. Οι ευχές αυτές αποτελούν μέρος της Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως, η οποία, βεβαίως, είναι ανεξάρτητη της Θείας Λειτουργίας και μπορεί να διαβαστεί ήδη από το προηγούμενο βράδυ από τον καθένα πιστό που πρόκειται να προσέλθει στην Θεία Μετάληψη.
Η πρώτη από αυτές αποτελεί ομολογία πίστεως και ελπίδος στην αγάπη του Χριστού: «Πιστεύω, Κύριε, αληθινά και ομολογώ ότι Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του ζώντος Θεού, που ήρθες στον κόσμο για να σώσεις τους αμαρτωλούς, πρώτος των οποίων είμαι εγώ. Ακόμα πιστεύω πραγματικά ότι αυτό που πρόκειται να κοινωνήσω είναι το άχραντο Σώμα Σου και αυτό το τίμιο Αίμα Σου. Σε παρακαλώ, λοιπόν, ελέησέ με και συγχώρεσέ μου τις αμαρτίες που έχω διαπράξει…»
Η δεύτερη ευχή αποκαλύπτει το δέος που πρέπει να διακατέχει εκείνον που προσέρχεται στην Θεία Κοινωνία, αλλά και την ευθύνη της προσωπικής προετοιμασίας που αναλαμβάνει, προκειμένου να φανεί, κατά το δυνατόν, άξιος της μεγάλης αυτής δωρεάς:
«Ιδού, βαδίζω προς την Θεία Κοινωνία.
Πλαστουργέ μου, μη με κατακάψεις την ώρα που θα μεταλαμβάνω.
Γνωρίζω πως είσαι φωτιά που κατακαίει όσους ανάξια κοινωνούν.
Αλλά Εσύ, Χριστέ μου, καθάρισέ με από τα στίγματα των αμαρτιών μου».
Ακολουθεί η γνωστότερη, ίσως, ευχή η οποία ακούγεται και κατά την διάρκεια της Θείας Κοινωνίας. «Του Δείπνου σου του μυστικού, σήμερον Υιέ Θεού, αξίωσε με να συμμετάσχω. Σε κανέναν από τους εχθρούς Σου δε θα μιλήσω για το Μυστήριο τούτο· ούτε θα σου δώσω φίλημα προδοσίας όπως έκανε ο Ιούδας. Αλλά όπως ο Ληστής πάνω στον σταυρό Σε παρακαλώ, θυμήσου με, Κύριε, όταν έρθεις στην Βαοιλεία Σου».
Έναν μεγάλο κίνδυνο μας επισημαίνει η ευχή αυτή: να βρεθούμε στο επουράνιο δείπνο του Κυρίου, αλλά να προδώσουμε έμπρακτα τα μυστήριά Του με μάταιες συζητήσεις αλλά, κυρίως, με ζωή διασπασμένη και αμαρτωλή. Περιλαμβάνει, όμως, και μια μεγάλη ελπίδα: την δωρεά του ελέους Του, ακόμη και προς τον πλέον αμαρτωλό άνθρωπο, μέσω της μετάνοιας, έστω και την τελευταία στιγμή.
Στην επόμενη ευχή, ακούμε μια κατανυκτική και συγχρόνως συγκλονιστική φράση, η οποία περιγράφει με λίγες λέξεις, τον θησαυρό της Θείας Κοινωνίας «Του Θεού είναι το Σώμα αυτό, και με τρέφει πνευματικά και με θεώνει. Θεώνει την ψυχή και το πνεύμα μου, και τρέφει το νου μου με τρόπο παράδοξο».
Γεμάτη πόθο καρδιάς είναι η έναρξη της επόμενης ευχής: «Έθελξας πόθω με, Χριστέ, και ηλλοίωσας τω θείω σου έρωτι·» Δηλαδή: «Με φλογερό πόθο μ’ έκανες να έρθω κοντά Σου, Χριστέ μου, και μου άλλαξες την ζωή με την θεία Σου αγάπη».
Όσο για την τελευταία ευχή, αποτελεί άμεση υπενθύμιση της παραβολής του βασιλικού δείπνου: «Μέσα στην λαμπρή πνευματική πανήγυρη των Αγίων Σου, πως θα εισέλθω εγώ ο ανάξιος; Γιατί, αν τολμήσω να εισέλθω μαζί τους στο γάμο, το ένδυμα της ψυχής μου με ελέγχει, όντας, εξ αιτίας της αμαρτίας, ακατάλληλο για τον γάμο, και δέσμιος θα διωχθώ από τους αγγέλους. Γι’ αυτό, Κύριε, καθάρισε τον ρύπο της ψυχής μου και σώσε με ως φιλάνθρωπος».
Ο Κύριός μας, από την πρώτη στιγμή της πτώσεως του ανθρωπίνου γένους, έβαλε σε εφαρμογή το θείο σχέδιό Του για την επιστροφή μας στην πατρική Του αγκαλιά. Θέλησε, όμως, η σωτηρία μας να αποτελέσει καρπό συνεργασίας της δικής Του παντοδυναμίας με τις δικές μας ασθενείς ανθρώπινες δυνάμεις.
Ο Χριστός, όπως τότε, στις όχθες της λίμνης της Γαλιλαίας, μας καλεί σε κάθε Θεία Λειτουργία ως Φίλος που αναζητά την δική μας ελεύθερη ανταπόκριση. Όσο προετοιμάζουμε την ψυχή μας για την μεγάλη αυτή συνάντηση, τόσο βρισκόμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε την δωρεά της αγάπης Του και να απολαύσουμε την απέραντη χαρά της παρουσίας Του στην ζωή μας.
Η Θεία Κοινωνία ας αποτελεί, λοιπόν, το κέντρο της ζωής μας, γύρω από το οποίο θα περιστρέφονται οι σκέψεις μας, οι πράξεις μας και η καθημερινότητά μας. Ας μην θεωρούμε τίποτα πιο σημαντικό από την προετοιμασία μας να συναντήσουμε τον επουράνιο Πατέρα μας, ως μέλη της μεγάλης οικογένειας της Εκκλησίας Του μπροστά στο Ιερό Δισκοπότηρο. Ας ευχόμαστε να μας θεωρεί πάντα άξιους συνδαιτυμόνες και αγαπημένους προσκεκλημένους του δείπνου Του, για τους οποίους έχει πάντα ανοικτές τις πύλες της Εκκλησίας Του και προς τους οποίους είναι πάντα έτοιμος να χαρίσει τα επουράνια αγαθά της βασιλείας Του.
