Σάκης Αρναούτογλου: «Πριν από τη φωτιά – Η πρόληψη που ζητά σήμερα η Ευρώπη»
Αναλυτικά όσα αναφέρει ο Ευρωβουλευτής:
Οι πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού επαναφέρουν ξανά το ίδιο ερώτημα. Θα συνεχίσουμε να συζητάμε κυρίως για την κατάσβεση όταν η φωτιά έχει ήδη ξεσπάσει ή θα επενδύσουμε πραγματικά στην πρόληψη.
Η συζήτηση αυτή αλλάζει πλέον και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στις 25 Μαρτίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέα προσέγγιση για τις δασικές πυρκαγιές, με μεγαλύτερο βάρος στην πρόληψη, στην έγκαιρη προειδοποίηση, στην ανθεκτικότητα των δασών και στις νέες τεχνολογίες. Ανάμεσα στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται πλέον και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την καλύτερη μοντελοποίηση και πρόβλεψη του κινδύνου πυρκαγιάς.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ήδη από τις 2 Ιουλίου 2024 είχα ανοίξει δημόσια αυτή τη συζήτηση, προτείνοντας την αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, αισθητήρων, ανάλυσης δεδομένων και drones για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και την καλύτερη προστασία των δασών. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, η τεχνητή νοημοσύνη και η ενισχυμένη έγκαιρη προειδοποίηση αποτελούν πλέον επίσημο μέρος της νέας ευρωπαϊκής προσέγγισης.
Τον Οκτώβριο του 2024 η προσπάθεια αυτή πέρασε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη συμμετοχή μου σε κοινή παρέμβαση των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία, ώστε το θέμα να αντιμετωπιστεί ως κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση και όχι μόνο ως πρόβλημα των χωρών του Νότου.
Τον Μάιο του 2025 έφερα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ζήτημα της μαζικής ξήρανσης ελάτων και πλατάνων στα ελληνικά βουνά. Στόχος ήταν να συνδεθεί πιο καθαρά η κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων με την ανθεκτικότητά τους, τον κίνδυνο πυρκαγιών και την ερημοποίηση και να εξεταστούν ευρωπαϊκά εργαλεία για έρευνα, πρόληψη και έγκαιρη προειδοποίηση.
Τον Ιούλιο του 2025 η συζήτηση επεκτάθηκε στην ίδια την πολιτική προστασία. Με κοινοβουλευτική παρέμβαση έθεσα την ανάγκη για πραγματικά έργα πρόληψης, αντιπυρικές ζώνες και ουσιαστικότερη συμμετοχή των Δήμων και των δασικών υπηρεσιών στον σχεδιασμό.
Λίγες ημέρες αργότερα μετέφερα το ίδιο ζήτημα και στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επιμένοντας ότι η πολιτική προστασία δεν μπορεί κάθε καλοκαίρι να ξεκινά τη στιγμή που η φωτιά έχει ήδη ξεσπάσει.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 προσπάθησα να αναδείξω και μια άλλη πλευρά του προβλήματος. Τους ευρωπαϊκούς πόρους που υπάρχουν για την πρόληψη, αλλά δεν φτάνουν πάντα εκεί όπου χρειάζονται. Στους Δήμους, στις Περιφέρειες και στις υπηρεσίες που καλούνται να κάνουν πραγματικά έργα στο πεδίο πριν από την αντιπυρική περίοδο.
Τον Φεβρουάριο του 2026 επανέφερα στην Ολομέλεια την ανάγκη για έναν πιο οργανωμένο ευρωπαϊκό προληπτικό σχεδιασμό, με χαρτογράφηση της κλιματικής τρωτότητας κάθε Περιφέρειας και σύνδεση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με συγκεκριμένα έργα ανθεκτικότητας.
Τον Μάιο του 2026 η συμμετοχή μου στο θέμα απέκτησε και πιο άμεση θεσμική διάσταση, με την ανάληψη καθηκόντων σκιώδους συντάκτη στη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης για τον νέο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας και τη συμμετοχή στην επεξεργασία του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Στις 2 Ιουνίου 2026 η ίδια λογική πέρασε και μέσα στο ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου είχα την πρωτοβουλία να φιλοξενηθεί η ευρωπαϊκή παρουσίαση του Fuel the Solution, Not the Fire. Στο επίκεντρο βρέθηκε ακριβώς η μετάβαση από την καταστολή στην πρόληψη, η σωστή διαχείριση των δασών, η μείωση της καύσιμης ύλης και η ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους.
Σήμερα αρκετά από αυτά τα ζητήματα βρίσκονται πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής. Πρόληψη πριν από την καταστροφή, καλύτερη διαχείριση των δασών, έγκαιρη προειδοποίηση, ισχυρότερος ρόλος των Δήμων και των Περιφερειών, χαρτογράφηση του κινδύνου και πλέον αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτό είναι ίσως και το πιο ουσιαστικό στοιχείο της σημερινής συζήτησης.
Η σύγχρονη πολιτική προστασία δεν μπορεί να σημαίνει μόνο περισσότερα μέσα κατάσβεσης.
Πρέπει να σημαίνει περισσότερη γνώση, καλύτερη πρόβλεψη, περισσότερη τεχνολογία, ανθεκτικότερα δάση και πραγματική πρόληψη πριν από την επόμενη δύσκολη ημέρα.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο να γινόμαστε καλύτεροι στο να σβήνουμε τις φωτιές.
Είναι να γινόμαστε καλύτεροι στο να μην τις αφήνουμε να εξελίσσονται σε καταστροφές.
