Σκληρή κριτική στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ασκεί ο ανεξάρτητος ενεργειακός σύμβουλος και Δρ Μηχανικός Μεταλλείων – Μεταλλουργός Μηχανικός ΕΜΠ, Χρήστος Ι. Π. Κολοβός.
Σε άρθρο του, ο κ. Koλοβός χαρακτηρίζει το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ «μεγάλη κοροϊδία», υποστηρίζοντας ότι δεν απαντά ουσιαστικά στα ζητήματα της άναρχης ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής, του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και της ανάγκης αξιοποίησης εναλλακτικών λύσεων, όπως τα φωτοβολταϊκά σε στέγες και μπαλκόνια.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη Δυτική Μακεδονία, στις τοπικές κοινωνίες που επηρεάζονται από την ενεργειακή μετάβαση, αλλά και στην ανάγκη μιας ενεργειακής πολιτικής που, όπως αναφέρει, θα υπηρετεί πρώτα τις ανάγκες της Ελλάδας και των Ελλήνων καταναλωτών.
Ακολουθεί το άρθρο γνώμης του Χρήστου Ι. Π. Κολοβού:
Μεγάλη κοροϊδία το νέο Ειδικό Χωροταξικό των «Α»ΠΕ
Χρήστος Ι. Π. Κολοβός
Ανεξάρτητος Ενεργειακός Σύμβουλος
Δρ Μηχανικός Μεταλλείων – Μεταλλουργός Μηχανικός ΕΜΠ
τ. Διευθυντής Μεταλλευτικών Μελετών & Έργων ΔΕΗ ΑΕ / Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας
Στις 20/5/2026 η κυβέρνηση έθεσε σε διαβούλευση μέχρι τις 24/6/2026 ένα νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις «Α»ΠΕ. Ωστόσο, το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό, ΦΕΚ τ. Β΄ 2464/3.12.2008, προέβλεπε ότι η ισχύς του είναι για 15 χρόνια. Συνεπώς, υπάρχει νομοθετικό κενό από τον Δεκέμβριο του 2023 μέχρι την έγκριση του νέου Σχεδίου, όποτε γίνει.
Το καλοκαίρι του 2012, όταν ετοίμαζαν το 2ο μνημόνιο, στην ολλανδική εφημερίδα «NRC Handelsblad» εμφανίστηκε πρόταση καθηγητών οικονομικών και ενέργειας για μείωση του χρέους των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου. Για την Ελλάδα πρότειναν να δώσει περίπου 2% της έκτασής της για την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας που θα πηγαίνει στους Ευρωπαίους. Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι ευρωβουλευτές το είδαν θετικά. Κανείς όμως δεν φρόντισε να ρωτήσει τους Έλληνες.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις «Α»ΠΕ προβλέπει, σύμφωνα με τον κ. Κολοβό, ακριβώς το πιο πάνω: 1,5% της συνολικής έκτασης ως μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις ανά Περιφερειακή Ενότητα, 8% ή 5% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα σε περιοχές που το 2008 είχαν οριστεί ως «Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας» ή ως «Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας» αντίστοιχα, καθώς και 4% της έκτασης για τις Δημοτικές Ενότητες Μονεμβασιάς, Αραχόβης, Καρπενησίου και Καρύστου.
Ακόμη χειρότερα, όπως υποστηρίζει, προβλέπεται ότι κατά την εκπόνηση του Περιφερειακού Χωροταξικού Σχεδιασμού ή και του υποκείμενου πολεοδομικού σχεδιασμού Α΄ επιπέδου, συνιστάται να προβλεφθεί δυνατότητα, κατόπιν συμφωνίας των οικείων ΟΤΑ Α΄ βαθμού, το ποσοστό κάλυψης 8% να αυξηθεί έως το 10,4%, δηλαδή αύξηση 30%, και το ποσοστό κάλυψης 5% να αυξηθεί έως το 7,5%, δηλαδή αύξηση 50%. «Ίσως και γι’ αυτό θέλουν αλλαγή του τρόπου εκλογής Δημάρχων», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου του Υπουργείου Ενέργειας, «εκτός πεδίου εφαρμογής παραμένουν έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης». Από την Υπουργική Απόφαση «Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050», ΦΕΚ τ. Β΄ 7365/31.12.2025, όπως αναφέρει ο κ. Κολοβός, προκύπτει ότι τα χερσαία αιολικά που μέχρι τον Νοέμβριο του 2025 λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης, 16.190 MW, έχουν ήδη υπερκαλύψει τον στόχο για το 2050, που είναι 13.000 MW.
Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει ήδη υπερκαλυφθεί ο στόχος για τα φωτοβολταϊκά, καθώς ο στόχος είναι 35.051 MW, ενώ τα έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης ανέρχονται σε 64.068 MW. Επιπλέον, υπάρχουν ακόμη 30.164 MW αιολικά και φωτοβολταϊκά με «Βεβαίωση παραγωγού», δηλαδή ήδη χωροθετημένα.
Κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις «Α»ΠΕ στην πράξη αφορά έργα που θα αδειοδοτηθούν μετά το 2050. Κάνει λόγο για «πλήρη αδιαφορία για την κοινωνική συνοχή» και για «ξεκάθαρη κοροϊδία των τοπικών κοινωνιών», οι οποίες, όπως σημειώνει, σε όλη την Ελλάδα προσφεύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να προστατευθούν από την άναρχη ανάπτυξη.
Ο κ. Κολοβός αναφέρεται και στα φωτοβολταϊκά στις στέγες. Όπως σημειώνει, το Ερευνητικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Joint Research Centre, δημοσίευσε το 2019 ότι στην Ελλάδα υπάρχουν 128 τετραγωνικά χιλιόμετρα στέγες κατάλληλες για φωτοβολταϊκά, από όπου, με τιμές ηλεκτρισμού 2017, μπορεί να καλυφθεί το 32% των ετήσιων αναγκών σε ηλεκτρισμό.
Με τη βελτίωση της τεχνολογίας των πάνελ και τις σημερινές υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, εκτιμά ότι το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο, ειδικά αν συνδυαστεί και με τα φωτοβολταϊκά «στα μπαλκόνια». Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, «δεν αφήνουν να βάλουμε δικά μας φωτοβολταϊκά, για να αγοράζουμε ρεύμα από την ιδιωτικοποιημένη ΔΕΗ και τους λοιπούς παρόχους».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το δήθεν «Εθνικό» Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα μέχρι το 2050 και το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις «Α»ΠΕ έχουν αφήσει σκοπίμως εκτός τα φωτοβολταϊκά στις στέγες και τα μπαλκόνια. Αναφέρει ως παραδείγματα την Αυστραλία, όπου έχουν τοποθετηθεί σχεδόν 30.000 MW φωτοβολταϊκών σε στέγες, και τη Γερμανία, όπου την τελευταία τριετία έχουν εγκατασταθεί περίπου 1 εκατομμύριο συστήματα φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνια και φράκτες, με 0% ΦΠΑ ή και επιδότηση.
Αντίθετα, για την Ελλάδα επισημαίνει ότι η εγκατάσταση έχει καταστεί ασύμφορη, με ΦΠΑ 24%, ενώ, όπως υποστηρίζει, έχει πρακτικά εξαντληθεί η προθεσμία της 17ης Ιουλίου 2026 για την ενσωμάτωση της σχετικής Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2024/1711 στη νομοθεσία.
Στη συνέχεια, ο κ. Κολοβός θέτει το ζήτημα των υδροηλεκτρικών έργων. Αναφέρει ότι στη Μεσοχώρα Τρικάλων έχει κατασκευαστεί εδώ και 25 χρόνια υδροηλεκτρικό έργο, το οποίο, όπως σημειώνει, έχει κοστίσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δεν έχει τεθεί ποτέ σε λειτουργία. Αναφέρεται επίσης στο υδροηλεκτρικό της Συκιάς, στο έργο στο Μουζάκι Καρδίτσας που, όπως τονίζει, θα μπορούσε να προστατεύει και από πλημμύρες, καθώς και στο φράγμα στο Νεστόριο Καστοριάς, το οποίο, όπως γράφει, αναμένεται εδώ και χρόνια.
«Δεν κάνουμε υδροηλεκτρικά, για να καίμε φυσικό αέριο», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για 100% εισαγόμενο καύσιμο, από το οποίο, όπως υποστηρίζει, κερδίζουν μόνο όσοι το εισάγουν, ενώ το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται για τους καταναλωτές.
Ο κ. Κολοβός αναφέρεται ακόμη στο πρόβλημα της περίσσειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, επισημαίνοντας ότι ήδη, σε μεσημέρια με ηλιοφάνεια, δεν είναι σαφές πώς μπορεί να απορροφηθεί το παραγόμενο ρεύμα. Επικαλείται πρόσφατη έκθεση του ENTSO-E, σύμφωνα με την οποία, λόγω των πολλών αιολικών και φωτοβολταϊκών, η Ελλάδα συγκαταλέγεται, όπως υποστηρίζει, στις χώρες που απειλούνται με μπλακάουτ τύπου Ισπανίας.
Όπως αναφέρει, η περίσσεια παραγωγής ηλεκτρισμού των «Α»ΠΕ ήδη προσφέρει φθηνό ρεύμα στους Βούλγαρους, αλλά όχι στους Έλληνες. Παρά τις πολλές χιλιάδες MW ΑΠΕ, σημειώνει ότι μέχρι το 2050 η Ελλάδα θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί ρεύμα από 100% εισαγόμενο φυσικό αέριο. Παράλληλα, ασκεί κριτική και στα σχέδια για καλώδιο από την Ηγουμενίτσα προς το Μόναχο, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι η μεταφορά ρεύματος ΑΠΕ προς τη Γερμανία.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι οι καταναλωτές πρέπει να πληρώνουν μόνο για ρεύμα που χρειάζεται να παραχθεί για τις ανάγκες τους και όχι για ρεύμα από πλεονάζουσες ή άχρηστες επενδύσεις. Αναφέρει ότι στις 5/6/2026 το Υπουργείο Ενέργειας προανήγγειλε νομοθετική ρύθμιση, ώστε να πληρώνονται φωτοβολταϊκά έργα που δεν παίρνουν αρκετά έσοδα από την Ημερήσια Αγορά Ηλεκτρισμού.
«Μένει να δούμε τη διατύπωση της ρύθμισης», σημειώνει, εκτιμώντας ότι, ενόψει των εκλογών, η κυβέρνηση θα δώσει χρήματα από την τσέπη των πολιτών σε άστοχες επενδύσεις. Το παρομοιάζει με το ενδεχόμενο, το 2000, να αποζημιώνονταν οι παίκτες του Χρηματιστηρίου που έχασαν χρήματα από το σκάσιμο της τότε φούσκας. «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο έσκασε τώρα η φούσκα των “Α”ΠΕ», αναφέρει.
Καταλήγοντας, ο Χρήστος Ι. Π. Κολοβός τονίζει:
«Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις “Α”ΠΕ είναι για τον κάλαθο των αχρήστων. Ζητείται Χωροταξικό που να σέβεται την κοινωνία. Ζητείται Υπουργείο Ενέργειας με ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα, φθηνό ρεύμα για τους Έλληνες. Όχι για τους Γερμανούς και λοιπούς Ευρωπαίους».
